Etna paralizon turizmin në Sicili: aeroporti i Katanias mbyllet, qindra fluturime anulohen

Aeroporti i Katanias në Sicili do të mbetet i mbyllur të paktën deri në orët e para të së shtunës, 15 gusht 2026, për shkak të vazhdimit të aktivitetit të vullkanit Etna dhe përhapjes së hirit në hapësirën ajrore. Vendimi ka prekur mijëra udhëtarë pikërisht në kulmin e sezonit veror dhe gjatë festës së Ferragosto-s, një nga periudhat me lëvizjen më të madhe turistike në Itali.

Sipas raportimeve të Reuters dhe Associated Press, qindra fluturime janë anuluar ose devijuar drejt aeroporteve të tjera të Sicilisë. Nga 1,974 fluturime të planifikuara ndërmjet 6 dhe 12 gushtit, më shumë se një e treta janë anuluar, ndërsa rreth 630 janë devijuar. Autoritetet e konsiderojnë këtë ndërprerjen më të rëndë të operimeve në aeroportin e Katanias në më shumë se dy dekada.

Pse hiri vullkanik ndalon fluturimet?

Hiri vullkanik nuk është thjesht tym. Ai përmban grimca të imëta shkëmbi dhe qelqi vullkanik, të cilat mund të dëmtojnë motorët e avionëve, xhamat dhe sistemet e navigimit. Nëse këto grimca hyjnë në motor, temperaturat e larta mund t’i shkrijnë dhe të shkaktojnë humbje të fuqisë ose dëmtime serioze.

Për këtë arsye, mbyllja e aeroportit është masë sigurie dhe rifillimi i operimeve varet nga intensiteti i shpërthimit, drejtimi i erës dhe përqendrimi i hirit në ajër. Pasagjerët janë këshilluar të mos udhëtojnë drejt aeroportit pa kontrolluar më parë gjendjen e fluturimit te kompania ajrore.

Presion mbi aeroportet dhe transportin e Sicilisë

Palermo dhe Comiso janë përdorur si alternativa për një pjesë të fluturimeve, por kapacitetet e tyre nuk mund ta përballojnë plotësisht fluksin e Katanias, aeroportit të pestë më të ngarkuar në Itali. Trenitalia ka shtuar shërbime në linjën Palermo–Messina–Katania, ndërsa kërkesa e papritur ka rritur presionin mbi trenat, autobusët, makinat me qira dhe taksitë.

Mbyllja po prek jo vetëm turistët që duan të largohen nga Sicilia, por edhe hotelet, agjencitë turistike, restorantet dhe bizneset që varen nga ardhjet e reja. Situata tregon se një destinacion shumë i kërkuar mund të mbetet i cenueshëm kur pjesa më e madhe e trafikut ajror përqendrohet në një aeroport të vetëm.

Çfarë të drejtash kanë pasagjerët?

Sipas rregullave të Bashkimit Evropian për të drejtat e pasagjerëve, një shpërthim vullkanik zakonisht konsiderohet rrethanë e jashtëzakonshme. Kjo do të thotë se kompania ajrore, në përgjithësi, nuk është e detyruar të paguajë kompensimin standard financiar vetëm për anulimin.

Megjithatë, rrethanat e jashtëzakonshme nuk e heqin detyrimin e kompanisë për t’u kujdesur për pasagjerin. Udhëtari duhet të ketë mundësi të zgjedhë ndërmjet rimbursimit dhe ridrejtimit drejt destinacionit përfundimtar. Në varësi të kohës së pritjes, kompania duhet të ofrojë ushqim, pije, komunikim dhe, kur nevojitet qëndrimi gjatë natës, hotel dhe transport ndërmjet aeroportit dhe akomodimit.

Pasagjerët duhet të ruajnë faturat e shpenzimeve të arsyeshme në rast se kompania nuk e ofron ndihmën në kohë. Para se të pranojnë rimbursimin, duhet të kenë parasysh se kjo mund t’i japë fund detyrimit të kompanisë për të organizuar një fluturim alternativ.

Një sfidë afatgjatë për turizmin e Sicilisë

Etna është vullkani më aktiv në Evropë dhe njëkohësisht një nga atraksionet më të njohura të Sicilisë. Paradoksi është i qartë: elementi natyror që tërheq turistë nga e gjithë bota mund të shkaktojë edhe ndërprerje të mëdha për industrinë turistike.

Kriza e fundit ka rihapur debatin në Itali mbi nevojën për plane më të forta emergjente, transport alternativ dhe investime afatgjata në infrastrukturë. Për destinacionet turistike, mësimi është se rritja e numrit të vizitorëve nuk mjafton; nevojitet edhe një sistem që mund t’i përballojë goditjet natyrore dhe të informojë turistët shpejt e qartë.

Këshilla për udhëtarët

Udhëtarët me fluturime drejt ose nga Katania duhet të kontrollojnë drejtpërdrejt njoftimet e kompanisë ajrore, të mos nisen drejt aeroportit pa konfirmim dhe të shqyrtojnë alternativat përmes Palermos ose Comisos. Gjendja mund të ndryshojë brenda pak orësh, në varësi të aktivitetit të Etna-s dhe drejtimit të erës.

Burime: Reuters, Associated Press dhe portali zyrtar i Bashkimit Evropian “Your Europe” për të drejtat e pasagjerëve ajrorë.

Foto: ilustrim i krijuar posaçërisht për Zonë Turizmi.