Turizmi jashtë sezonit: si po përfitojnë zonat malore shqiptare

Turistë më pak, por qëndrim më i gjatë

Sipas të dhënave të përgjithshme nga INSTAT, rreth 15–20% e lëvizjeve turistike vjetore në Shqipëri ndodhin jashtë sezonit veror. Brenda këtij grupi, zonat malore përfitojnë një pjesë gjithnjë në rritje.

• Vizitorët dimërorë që zgjedhin zonat malore qëndrojnë mesatarisht 2.5 – 3 netë, më shumë se pushuesit tranzit.

• Shpenzimi mesatar ditor është më i ulët se në bregdet, por shpërndahet drejtpërdrejt në komunitet (akomodim, ushqim, guida lokale).

Ky model e bën turizmin dimëror më të qëndrueshëm ekonomikisht për zonat rurale, edhe pse me volum më të vogël.

Bujtinat, fitueset e sezonit të ftohtë

Një nga tendencat më të qarta është roli i bujtinave familjare. Sipas vlerësimeve nga operatorë lokalë dhe shoqata turistike:

• Mbi 60% e bujtinave malore raportojnë prenotime edhe në muajt dhjetor–shkurt.

• Vizitorët janë kryesisht çifte, familje të vogla dhe grupe miqsh, jo turizëm masiv.

Ajo që kërkohet nuk është luksi, por:

• ngrohja dhe rehatia,

• ushqimi tradicional,

• kontakt i drejtpërdrejtë me natyrën dhe mikpritjen.

Ushqimi tradicional si arsye udhëtimi

Gastronomia dimërore po kthehet në një produkt turistik më vete. Gatime si:

• flija,

• mishrat e tharë,

• supat tradicionale,

• produktet e qumështit dhe byrekët shtëpie,

janë ndër elementët më të përmendur nga vizitorët në vlerësimet online. Studime rajonale tregojnë se rreth 30–35% e turistëve ruralë e konsiderojnë ushqimin arsye kryesore për zgjedhjen e destinacionit.

Sfida që mbeten

Pavarësisht interesit në rritje, turizmi malor dimëror përballet me disa probleme:

• infrastrukturë rrugore e vështirë në dimër,

• mungesë aktivitetesh të strukturuara (ecje të sigurta, guida dimërore),

• promovim i fragmentuar.

Kjo bën që potenciali të mbetet ende i pashfrytëzuar plotësisht.