Çfarë është efekti shumëzues i turizmit?

Efekti shumëzues i turizmit tregon se si paratë e shpenzuara nga një turist vazhdojnë të qarkullojnë në ekonomi dhe krijojnë të ardhura edhe për njerëz që nuk punojnë drejtpërdrejt me turistët.

Turisti paguan hotelin, restorantin, transportin ose një guidë. Më pas, këto biznese blejnë ushqime, pajisje dhe shërbime, ndërsa punonjësit shpenzojnë pagat e tyre në tregun vendas.

Kur bizneset turistike furnizohen në tregun vendas, më shumë para mbeten në ekonominë lokale.

Shembulli i 100 eurove

Një turist shpenzon 100 euro në një hotel. Hoteli përdor një pjesë të tyre për të paguar punonjësit, për të blerë perime nga një fermer lokal, bukë nga furra dhe shërbime transporti.

Fermeri, furra dhe punonjësit i shpenzojnë përsëri këto para në dyqane dhe biznese të tjera. Kështu, 100 eurot fillestare krijojnë disa raunde të tjera shpenzimesh dhe ndikimi ekonomik bëhet më i madh se pagesa e parë.

Ky është një shembull shpjegues; madhësia reale e efektit ndryshon sipas strukturës së ekonomisë dhe lidhjeve me bizneset vendase.

Kur zvogëlohet efekti?

Efekti shumëzues dobësohet kur hotelet importojnë shumicën e produkteve, kur fitimet transferohen jashtë vendit ose kur rezervimet kryhen përmes kompanive të huaja. Kjo quhet rrjedhje ekonomike në turizëm.

Sa më shumë që bizneset turistike përdorin produkte, punonjës dhe shërbime vendase, aq më shumë para mbeten dhe qarkullojnë brenda destinacionit.

Pyetja kryesore është: A mjafton të kemi më shumë turistë, apo duhet të sigurohemi që shpenzimet e tyre të arrijnë edhe te ekonomia lokale?

---

Burim: OECD – Tourism; OECD – Economic Outlook for Southeast Asia, China and India 2023.