Destinacionet që po kufizojnë numrin e turistëve për të mbrojtur mjedisin

Si po ndryshon harta e turizmit botëror nga “overtourism” te qëndrueshmëria

Turizmi botëror po rikthehet me shpejtësi, por bashkë me rritjen e flukseve është rikthyer edhe një problem i madh: overtourism. Sipas të dhënave të UNWTO, udhëtimet ndërkombëtare në vitin 2024 arritën rreth 90–95% të niveleve të vitit 2019, ndërsa disa destinacione kryesore i kanë tejkaluar tashmë shifrat para pandemisë. Kjo ka detyruar shumë qytete dhe zona të ndjeshme të ndërhyjnë me kufizime konkrete për numrin e vizitorëve.

Pse po vendosen kufizime?

Overtourism nuk lidhet vetëm me mbipopullimin sezonal. Ai sjell:

• presion mbi mjedisin natyror,

• rritje të kostos së jetesës për banorët lokalë,

• degradim të trashëgimisë kulturore,

• ulje të cilësisë së përvojës turistike.

Si përgjigje, destinacionet po kalojnë nga modeli “sa më shumë turistë, aq më mirë” drejt menaxhimit të kontrolluar të flukseve.

Shembuj konkretë nga bota

Venice

• Vendosi tarifë hyrjeje për vizitorët ditorë në ditët me fluks të lartë.

• Synimi: të ulet numri i vizitorëve të përkohshëm dhe të nxitet qëndrimi më i gjatë.

• Sipas autoriteteve lokale, qyteti pret mbi 20 milionë vizitorë në vit, ndërsa ka më pak se 50 mijë banorë rezidentë.

Barcelona

• Kufizoi lejet për apartamente turistike dhe forcoi kontrollet ndaj qirave afatshkurtra.

• Protestat e banorëve në vitet e fundit e kanë kthyer çështjen në debat kombëtar mbi turizmin urban.

Santorini

• Vendosi limit ditor për anijet turistike (cruise).

• Në ditët e pikut, ishulli përjetonte deri në 10–12 mijë vizitorë nga cruise, shifër shumë e lartë për infrastrukturën lokale.

Machu Picchu

• Lejon vetëm një numër të kufizuar biletash ditore, me orare të ndara hyrjeje.

• Kufizimi shihet si i domosdoshëm për ruajtjen e sitit arkeologjik dhe natyror.

A po funksionojnë këto masa?

Ekspertët e turizmit theksojnë se:

• Kufizimet nuk e dëmtojnë domosdoshmërisht ekonominë,

• Përkundrazi, ato rrisin cilësinë e shpenzimeve për turist,

• Ndihmojnë në krijimin e një turizmi më të shpërndarë gjatë vitit.

Sipas analizave të organizatave ndërkombëtare, turistët po tregojnë më shumë mirëkuptim ndaj tarifave dhe rregullave, nëse ato shpjegohen si masa për mbrojtjen e destinacionit.

Çfarë nënkupton kjo për të ardhmen e turizmit?

Kufizimi i numrit të turistëve po shndërrohet nga masë ekstreme në politikë standarde menaxhimi. Turizmi i së ardhmes pritet të jetë:

• më i kontrolluar,

• më i qëndrueshëm,

• më i orientuar drejt përvojës, jo masës.

Reflektim për Shqipërinë

Edhe pse Shqipëria ende synon rritjen e numrit të turistëve, përvoja ndërkombëtare tregon se planifikimi i hershëm është kyç. Zonat bregdetare, qytetet historike dhe parqet natyrore do të kenë nevojë për menaxhim të flukseve, përpara se overtourism të shndërrohet në problem real.