Kur turizmi vdes: destinacionet që dikur ishin ëndrra e pushimeve

Destinacionet turistike që dikur ishin ëndrra e pushimeve – dhe sot nuk janë më

Turizmi shpesh perceptohet si industri e përjetshme: hotelet ndërtohen, aeroportet zgjerohet, numrat rriten dhe destinacionet mbushen me vizitorë. Por historia e turizmit tregon të kundërtën. Ka vende që dikur ishin ndër më të famshmet në botë, ndërsa sot janë të braktisura, të harruara ose të rrezikshme për t’u vizituar.

Këto destinacione janë dëshmi se turizmi nuk vdes vetëm nga mungesa e turistëve, por nga politika, konfliktet, natyra dhe keqmenaxhimi.

Varosha – Qipro

Varosha ishte simbol i luksit mesdhetar në vitet ’60–’70. Plazhet e saj frekuentoheshin nga yje të Hollivudit, ndërsa hotelet konsideroheshin ndër më modernet e kohës.Pas konfliktit të vitit 1974, zona u mbyll dhe mbeti e pabanuar për dekada. Sot, Varosha njihet si “qyteti fantazmë” i Mesdheut – një kujtesë e fortë se politika mund ta shkatërrojë turizmin brenda një nate.

Acapulco – Meksikë

Acapulco ishte sinonim i pushimeve luksoze për amerikanët dhe elitën botërore.Sot, qyteti ka humbur shkëlqimin për shkak të kriminalitetit, pasigurisë dhe mungesës së kontrollit institucional. Turistët janë zhvendosur drejt destinacioneve më të sigurta si Cancún apo Tulum, ndërsa Acapulco mbetet shembull i qartë se siguria është themeli i turizmit.

Palmyra – Siri

Palmyra ishte një nga qytetet antike më të rëndësishme në botë, pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO-s dhe atraksion kryesor për turizmin kulturor.Lufta civile dhe shkatërrimet nga ISIS e kthyen këtë destinacion në simbol të humbjes së trashëgimisë kulturore. Sot, Palmyra nuk është më destinacion turistik, por plagë historike.

Hashima Island – Japoni

I njohur edhe si “Gunkanjima”, Hashima ishte ishulli më i dendur i populluar në botë, me jetë intensive industriale.Kur industria u shua, ishulli u braktis plotësisht. Sot, lejohet vetëm turizëm i kufizuar dhe i kontrolluar, më shumë për kuriozitet sesa për pushime – një shembull i rënies së destinacioneve mono-industriale.

Plymouth – Montserrat

Plymouth ishte kryeqyteti dhe qendra turistike e ishullit.Shpërthimet vullkanike në vitet ’90 e zhdukën qytetin nga harta turistike. Sot është i pabanuar dhe i mbyllur për vizitorë, duke treguar se natyra mbetet faktori më i pakontrollueshëm i turizmit.

Pripyat – Ukrainë

Pripyat ishte qytet modern, simbol i zhvillimit urban sovjetik.Pas katastrofës bërthamore të Çernobilit, u braktis brenda pak orësh. Sot, ekziston një formë e kufizuar e “turizmit ekstrem”, por qyteti nuk është më destinacion në kuptimin klasik të fjalës.

Agdam – Azerbajxhan

Agdam ishte qytet i gjallë me infrastrukturë dhe jetë urbane.Pas konfliktit të Nagorno-Karabakhut, u shndërrua në qytet fantazmë. Edhe pse ka plane për rindërtim, turizmi ende nuk ka rikthyer frymën e dikurshme.

Çfarë mësojmë nga këto destinacione?

Rënia e këtyre vendeve tregon se:

• Turizmi është jashtëzakonisht i ndjeshëm ndaj konflikteve

• Siguria është po aq e rëndësishme sa bukuria natyrore

• Diversifikimi ekonomik mbron destinacionet

• Keqmenaxhimi dhe neglizhenca çojnë në zhdukje turistike

Asnjë destinacion nuk është i përjetshëm. Turizmi kërkon paqë, siguri, menaxhim dhe vizion afatgjatë. Vendet që dikur ishin ëndrra e pushimeve sot shërbejnë si paralajmërim për destinacionet që po rriten shpejt, por pa strategji të qëndrueshme.