Nomadët digjitalë po rishkruajnë hartën e turizmit: ku qëndrojnë Shqipëria dhe Kosova?

Punë nga distanca, jetë fleksibile dhe lëvizje pa kufij – ky është realiteti i nomadëve digjitalë, një kategori turistësh që nuk kërkojnë vetëm plazh apo monumente, por internet të qëndrueshëm, kosto të përballueshme dhe cilësi jete. Sot, shumë destinacione turistike janë shndërruar në vende jetese afatmesme, duke ndryshuar konceptin klasik të turizmit.

Në Azi dhe Amerikën Latine, vende si Bali, Chiang Mai apo Mexico City janë bërë simbole të jetesës nomade, ndërsa në Evropë Portugalia, Ishujt Kanarie dhe Estonia kanë ndërtuar politika të qarta për të tërhequr punëtorët në distancë. Të gjitha këto destinacione i bashkon një element kyç: strategji shtetërore dhe infrastrukturë funksionale.

Në këtë kontekst, Shqipëria ka filluar të shihet gjithnjë e më shpesh në hartën e nomadëve digjitalë. Tirana, me kosto relativisht të ulëta jetese, jetë aktive urbane dhe rritje të hapësirave coworking, po tërheq freelancerë nga Evropa. Qytetet bregdetare gjatë sezonit të ulët, si Vlora apo Durrësi, ofrojnë potencial real për nomadë që kërkojnë jetë pranë detit me çmime më të arsyeshme. Megjithatë, mbetet sfidë cilësia e internetit jashtë qendrave kryesore, si dhe mungesa e një strategjie të dedikuar për këtë segment.

Edhe Kosova paraqet potencial, veçanërisht në Prishtinë, ku ekziston popullsi e re, njohje e gjuhëve të huaja dhe përdorim intensiv i teknologjisë. Kostoja e jetesës është ndër më të ulëtat në rajon dhe ritmi urban është i përshtatshëm për punë në distancë. Por Kosova, aktualisht, mungon në hartën zyrtare të nomadëve digjitalë për shkak të politikave të paqarta për qëndrimin afatgjatë, promovimit të dobët dhe infrastrukturës turistike jashtë kryeqytetit.

Fenomeni i nomadëve digjitalë përfaqëson një mundësi, por jo pa rreziqe. Në shumë vende, rritja e qirave dhe presioni mbi tregun lokal të banesave kanë krijuar tension mes banorëve vendas dhe të huajve. Prandaj, tërheqja e këtij profili kërkon menaxhim të matur dhe politika të balancuara, jo vetëm ftesa promocionale.

Për Shqipërinë dhe Kosovën, pyetja nuk është nëse mund të tërheqin nomadë digjitalë, por nëse janë gati t’i mbajnë ata. Internet i qëndrueshëm, rregullim i qirave, shërbime cilësore dhe një narrativë serioze për turizmin afatgjatë janë elementët që do ta përcaktojnë këtë betejë të re turistike.